Gå til sideinnhold

Familieøkonomi

Når ein blir to (eller tre)

Kjæresteforholdet har tatt eit steg vidare og de har flytta saman. Ei fantastisk tid og det kitlar i magen over nye tider – tenk på alt de to skal oppleve saman framover!

Men også i kjærleikslivet er det mange kvardagar og både oppvask, dekkskift, bostømming, klevask og rekningar skal fordelast.

Korleis deler me utgiftene? Kva gjer me som par med ulik inntekt? Kven betalar kva? Kva er ein rettferdig familieøkonomi?

Det er mykje å tenke på og det finst ingen fasit, men me vil likevel våge oss å gje dykk nokre råd på vegen.

Ta praten

Det aller viktigaste er at de snakkar om økonomi. Korleis har de løyst det fram til no? Kva vil endringane i økonomien utgjere for kvar av dykk? Kva blir beste løysing for begge partar?  

Mange opplever dette som eit privat tema som er vanskeleg å snakke om – men at det er godt når praten fyrst er tatt.

Fyrst er det inntektene dykkar og de må bli einige om kva sum av denne som skal gå til fellespotten og kva beløp den enkelte då sit att med sjølv.

Og denne fellespotten – kva skal den romme? Nokre tips her er buutgifter, felles forsikringar, straum, kommunale avgifter, eigedomsskatt, utgifter til felles barn, felles feriar og felles bilhald.

Mann, kvinne og barn går tur i parken blant trær. Foto

Legg inn faste trekk på lønningsdagen til både sparing og rekningar – enkelt og greitt!

Ulike folk finn ulike løysingar

Nokre vel å dele rekningane om lag likt og betalar ut av sine brukskontoar med eiga løn og har ingen felles kontoar saman.

Andre vel å få løna på sin konto og overføre avtalt beløp til ein felles konto der alt av faste fellesutgifter blir trekt.

Nokre vel å gå vidare på dette alternativet og opprettar enno ein felles konto med kvart sitt kort som dei nyttar til innkjøp av felles mat og andre felles ting.

Andre igjen vel å få begge inntektene inn på ein felleskonto og har absolutt alt felles.

Valmulegheitene er mange. Heldigvis handlar det ikkje om å finne det perfekte resultatet med ein gong. Det tek tid å bli kjende og gode system er i stadig utvikling.

Me trur også at behovet endrar seg frå nyinnflytta kjærestar til ein er blitt godt vaksen og har delt eit heilt liv saman.

Våre tips til å sette opp ein god fellesøkonomi

Er de heilt nyetablerte og lurar på korleis de skal rigge parøkonomien eller familieøkonomien dykkar, så kan dette vere ein framgangsmåte:

  • Behald kvar dykkar kontoar som i dag til eiga løn, sparing, lån osv.
  • Opprett ein felles rekningkonto som de begge disponerar og som de overfører likt beløp til kvar månad. Pengane på denne kontoen dekkar kvar dykkar halvpart av husleige, straum, forsikringar og andre utgifter som de har felles. De kan sette automatiske trekk frå kontoen til rekningane så går dei ut av seg sjølv.
  • Opprett ein felles utgiftskonto som de overfører avtalt beløp til kvar månad. Denne kontoen får de kvar dykkar kort på slik at de kan kjøpe ting de brukar felles som mat, lyspærer, dopapir, vaskemiddel og liknande. Denne blir ofte kalla budsjettkonto.
  • Opprett ein felles sparekonto dersom de har ynskje om dette. Sparinga kan til dømes vere til noko de skal eige eller gjere felles; som sofa, ferie, hagemøblar eller bil.
  • Legg inn fast trekk på lønningsdag til felleskontoane så er de sikre på at beløpa blir overført som avtalt og at det er dekning på felleskontoane til ei kvar tid.
  • Ta aldri ut beløp frå felleskontoane til eige forbruk som ikkje er avtalt med den andre parten.
  • Beløpet de sit att med på eigen konto er til eige forbruk, sparing, lån osv. Dette beløpet kan vere ulikt dersom ein har ulik inntekt. Hugs då at dette er den andre parten sine pengar og at du ikkje kan ha forventningar om at dette er pengar som skal kome fellesskapet til gode. Det utspelet må eventuelt kome frå den andre parten dersom den skulle ynskje å bidra meir inn i fellesskapet.  
  • Våg å ta opp ting de syns er vanskelege eller urettferdige etterkvart så slepp ein at smått gnag blir store problem.

1. Opprett felleskonto

Du kan enkelt opprette ein ny konto i nettbanken din, og legge disponentar til sjølv.

2. Bestill kort

Send melding til banken om kva konto du ynskjer kort på og kven som skal eige korta, så sender me avtale til dykk for esignering. Koden er personleg, de vil få den same pinkoden på alle kort de har hjå oss.

Lag gode avtalar

Livet byr på mykje – diverre også samlivsbrot. Det er viktig å lage gode avtalar som held i både fredstid og når livet luggar. Som sambuarar er det viktig at de skriv sambuarkontrakt – i alle fall når de byrjar å eige ting saman. Hugs at denne må oppdaterast jamnleg.

Ein sambuarkontrakt gjeld kun forhaldet mellom dykk to og ingen tredjepartar som bank, forsikring eller liknande.

Men kva viss den eine parten døyr – gjeld sambuarkontrakten då? Nei. Sambuarkontrakten gjeld kun dei to sambuarane medan dei er i live. Sambuarar har svært avgrensa arverett til kvarandre og de bør skrive testament for å sikre gjenlevande arverett dersom den ynskjer det.

Par ser utover en gate. Foto

Det er enkelt å opprette sambuarkontrakt og testament på nettet

Les meir om Justify her

De bør også teikne livsforsikringar der de begunstigar kvarandre. Begunstigar betyr at de bestemmer kven som skal få forsikringsutbetalinga dersom du døyr.

På denne måten kan ein få mulegheit til å halde fram med å bu i felles bustad dersom den eine fell i frå.

Forsikringar kan vere litt vanskeleg å forstå, men me hjelper deg med å finne ut kva du har i dag og om du evt. har behov for noko i tillegg.

Mor og datter ler på kjøkkenet. Foto

Forsikre deg, ditt og dine. Me hjelper deg i gang

Klikk her for å lese kva Frende Forsikring tilbyr

Som ektefellar er lova tydelegare og det som er skapt av verdiar under ekteskapet skal som hovudregel delast likt ved skilsmisse. Verdiar ein har med seg inn i ekteskapet og arv eller gåver gitt medan ein er gift får ein med seg ut att. Dersom ein ynskjer andre fordelingar er dette muleg, men det er spesielle formkrav til slike avtalar.

Også ektefellar bør teikne livsforsikringar og me hjelper sjølvsagt til her også!

Til slutt

Som de ser er det mykje å ta stilling til. Vårt råd er å ikkje gjere det for vanskeleg i starten – mykje kan de ta undervegs.

Same kva løysing de vel så er uansett vårt beste råd å ta praten og forsøke å gjere det så rettferdig som muleg for begge partar.

Me er sikre på at de vel løysingane som er best for dykk!

Lukke til!

Nytt lyseblått hus på Hafslo. Foto

På utkikk etter draumebustaden?

Me kan hjelpe deg med lån og finansiering

Me ynskjer di tilbakemelding!